EP1: ติดตั้ง Python และเขียนโค้ดบรรทัดแรก

ก่อนจะสอนอะไรทั้งนั้น ผมอยากให้คุณได้เห็นโค้ดของตัวเองรันบนหน้าจอก่อนครับ เพราะโมเมนต์ที่คอมพิวเตอร์ทำตามคำสั่งที่คุณพิมพ์เองเป็นครั้งแรก มันเปลี่ยนความรู้สึกจาก "เขียนโปรแกรมมันไกลตัว" เป็น "อ๋อ แค่นี้เองเหรอ" ได้ทันที

Python คืออะไรกันแน่

หลายคนสับสนระหว่างคำว่า "ภาษา Python" กับ "โปรแกรม Python" ผมอธิบายให้ชัดตรงนี้ทีเดียวเลยครับ

จุดสำคัญที่ต้องจำคือ Python ทำงานจากบนลงล่าง ทีละบรรทัด ไม่ข้าม ไม่ย้อน (จนกว่าเราจะสั่งให้มันย้อน ซึ่งจะเรียนใน EP5) ถ้าโค้ดคุณให้ผลไม่ตรงที่คิด 90% ของกรณีคือลำดับบรรทัดผิด ไม่ใช่ Python พัง

ติดตั้ง Python ลงเครื่อง

python --version

ถ้าขึ้นข้อความประมาณ Python 3.13.1 (เลขท้ายไม่ต้องตรงกับผมก็ได้) แปลว่าเรียบร้อยครับ ถ้าขึ้นว่าไม่รู้จักคำสั่ง ให้ย้อนกลับไปทำข้อ 2 ใหม่โดยติ๊ก Add to PATH

ติดตั้งที่ทำงานของเรา — VS Code

ทางเทคนิคคุณเขียน Python ใน Notepad ก็ได้ครับ แต่มันจะทรมานมาก เราจะใช้ VS Code ซึ่งเป็นโปรแกรมเขียนโค้ดที่ฟรี เบา และคนใช้เยอะที่สุดในโลกตอนนี้ ข้อดีคือมันจะเตือนคุณตั้งแต่ยังพิมพ์ไม่จบบรรทัดว่าตรงไหนผิด

เขียนโค้ดบรรทัดแรก

ถึงเวลาแล้วครับ ใน VS Code กด New File (ไอคอนหน้ากระดาษมีเครื่องหมายบวก อยู่ตรงชื่อโฟลเดอร์ทางซ้าย) ตั้งชื่อไฟล์ว่า hello.py — ส่วนที่สำคัญคือ นามสกุล .py ซึ่งเป็นสิ่งที่บอกทุกคนว่านี่คือไฟล์ภาษา Python

พิมพ์บรรทัดนี้ลงไป พิมพ์เองนะครับ อย่าก๊อป จะได้เห็นว่า VS Code ช่วยเราตรงไหนบ้าง

print("สวัสดีครับ ผมเขียนโปรแกรมเป็นแล้ว")

กด Ctrl+S (Mac กด Command+S) เพื่อเซฟ แล้วรันด้วยวิธีใดวิธีหนึ่งใน 2 วิธีนี้

วิธีที่ 1 (ง่ายสุด) — กดปุ่ม สามเหลี่ยม ▷ มุมขวาบนของ VS Code

วิธีที่ 2 (แบบที่มืออาชีพใช้) — เปิด Terminal ใน VS Code ด้วยเมนู Terminal → New Terminal แล้วพิมพ์

python hello.py

ด้านล่างจอจะขึ้นข้อความว่า

สวัสดีครับ ผมเขียนโปรแกรมเป็นแล้ว

ยินดีด้วยครับ นั่นคือโปรแกรมตัวแรกของคุณ 🎉

มาแกะกันว่าบรรทัดนั้นแปลว่าอะไร

โค้ดบรรทัดเดียวนั้นมีของ 3 อย่างซ่อนอยู่ และทั้ง 3 อย่างนี้จะอยู่กับคุณไปตลอดคอร์ส

print("สวัสดีครับ ผมเขียนโปรแกรมเป็นแล้ว")
 ^^^^^ ^                            ^
  |    |                            |
  |    +-- เครื่องหมายคำพูด ครอบข้อความ
  |
  +-- ชื่อคำสั่ง แปลว่า "แสดงออกมาให้เห็น"

1. print คือ คำสั่ง แปลตรงตัวว่า "พิมพ์ออกมาให้เห็นบนจอ" เป็นคำสั่งที่คุณจะใช้บ่อยที่สุดในชีวิตการเขียนโปรแกรม
2. ( ) วงเล็บ คือที่สำหรับใส่ "ของที่จะให้คำสั่งนี้ทำงานด้วย" ทุกคำสั่งใน Python จะมีวงเล็บต่อท้ายเสมอ
3. " " เครื่องหมายคำพูด บอกว่าข้างในนี้คือ ข้อความ ไม่ใช่คำสั่ง — ถ้าลืมใส่ Python จะพยายามอ่านมันเป็นคำสั่งแล้วพัง

ลองเล่นต่ออีกนิดครับ เพิ่มอีก 2 บรรทัด แล้วรันใหม่

print("สวัสดีครับ ผมเขียนโปรแกรมเป็นแล้ว")
print("วันนี้วันแรกของการเรียน Python")
print(2026)

สังเกตบรรทัดสุดท้ายนะครับ — 2026 ไม่มีเครื่องหมายคำพูด เพราะมันคือตัวเลข ไม่ใช่ข้อความ เรื่องความต่างระหว่างตัวเลขกับข้อความจะเป็นพระเอกของ EP2 ครับ

กับดักที่คุณจะเจอ

ลงมือทำ

ทำในไฟล์ใหม่ชื่อ ep1_practice.py ครับ

ข้อ 1 (ง่าย) — เขียนโปรแกรมที่พิมพ์ชื่อร้านหรือชื่อธุรกิจของคุณ ที่อยู่ และเบอร์โทร ออกมา 3 บรรทัด

print("ร้านกาแฟหนูดี")
print("123 ถนนสุขุมวิท กรุงเทพฯ")
print("โทร 02-123-4567")

ข้อ 2 (กลาง) — ทำให้ผลลัพธ์มีเส้นคั่นสวยๆ แบบนี้ (ใบ้: print("=" * 30) จะพิมพ์เครื่องหมาย = ติดกัน 30 ตัว)

==============================
       ร้านกาแฟหนูดี
==============================

print("=" * 30)
print("       ร้านกาแฟหนูดี")
print("=" * 30)

ข้อ 3 (ท้าทาย) — ลองพิมพ์ print("สวัสดี" + "ครับ") กับ print("สวัสดี", "ครับ") แล้วดูว่าผลลัพธ์ต่างกันตรงไหน อธิบายให้ตัวเองฟังได้ว่าทำไม

เช็คว่าคุณผ่าน EP นี้จริง

ถ้ายังติ๊กไม่ครบ 4 ข้อ อย่าเพิ่งไป EP2 นะครับ ย้อนกลับมาทำให้ครบก่อน เพราะทุก EP หลังจากนี้จะสมมติว่าคุณสร้างไฟล์และรันโค้ดเองเป็นแล้ว

EP หน้าเจออะไร

ตอนนี้โปรแกรมของเรายัง "พูด" ได้อย่างเดียว มันยังจำอะไรไม่ได้เลย EP2 เราจะสอนให้มันจำค่าต่างๆ ไว้ในสิ่งที่เรียกว่า ตัวแปร แล้วเอาไปคำนวณต่อได้ ปลายทางของ EP2 คือเครื่องคิดเลขที่คิดกำไรร้านคุณได้จริง ครับ